Mühendislik notları

Hassas PR hesaplaması ve PR’ın doğrulanması nasıl olmalı?

Yayım · 18 Kasım 2019

Güneş enerjisi santrallerinde PR’ın hesaplanması ve hesaplanan PR değerinin doğrulanması günümüzde en çok sunduğumuz hizmetler arasında. PR’ın hesaplanması konusunda IEC61724-1’de detaylı bir metodoloji verilse de genelde “Gerçekleşen Üretim” / “Beklenen Üretim” şeklinde hesaplanıyor. Bu hesap sonucunda göre bir PR oranı çıkıyor ve bunu baz alıyoruz ama aslında PR’ın “doğru” hesaplanması çok daha özen isteyen bir süreç.

Öncelikle PR’ın günlük değil saatlik ve hatta saatlikten de öte dakikalık hesaplanması tercih edilmeli.

Şimdi PR’ın standartta belirtilen formulasyonunu hatırlayalım.

IEC 61724-1'e göre standart PR formülasyonunu gösteren denklem

Burada birim zamanı biz belirliyoruz. PR’ı bir gün için günlük toplam olarak da hesaplayabiliriz saatlerin toplamı olarak da. Peki hiç merak ettiniz mi gün boyunca PR nasıl değişiyor/değişmeli diye?

Mesela bir tesisin PR’ını geçtiğimiz 7 gün için günlük olarak hesaplayalım.

Ekran görüntüsü: bir izleme panosunda son yedi günün günlük PR değerlerini gösteren çubuk grafik

Göreceğiniz üzere her gün %88-%92 arasında salınan bir değere sahip. Şimdi bunu bir aşama daha ileriye götürelim ve saatlik hesaplayalım.

Saatlik PR değerlerini ve ışınım eğrisini gösteren çubuk grafik

Bakın PR saatlik olarak nasıl değişiyor. IEC standardındaki formulasyona göre sabah saatlerinde ve akşamüstü hava serinlediğinde PR oranımız artıyor. Şimdi bir kademe daha ileriye götürelim ve 5 dakikalık hesaplayalım.

Dakikalık PR değerlerini gösteren, gün kenarlarında %100'e ulaşan çubuk grafik

Dakikalık hale geldiğinde PR’ımız nasıl salınım gösteriyor. Lakin bir saniye PR’ın %100’ün üzerine çıktığı durumlar var nasıl oluyor? IEC61724-1’de iki adet PR hesaplama metodolojisi var; birincisi yukarıda hesapladığımzı panel sıcaklığını dikkate almayan PR hesaplaması. Şimdi panel sıcaklıklarını da sisteme entegre edip dakikalık hesaplayalım. Önce sıcaklığa göre düzenlenmeyi hesapladığımız formülasyonu hatırlayalım.

IEC 61724-1'e göre sıcaklık düzeltmeli PR hesabını gösteren formül

Şimdi bu formulasyona göre sıcaklığı düzeltilmiş PR değerimizi hesaplayalım.

Sıcaklık düzeltmesi uygulanmış dakikalık PR değerlerini gösteren çubuk grafik

Fark ettiyseniz %100’ün üzerinde bir PR hesaplaması kalmadı ve PR değeri artık gün içerisinde daha stabil gidiyor. Şuanda dakika hassasiyetinde PR hesaplamasını gerçekleştiriyoruz peki işlem burada tamamlanıyor mu? Hayır.

Bu hesapladığımız sistemin gerçekleşen PR’ı. Aslında sistemde bir problem varsa bu PR %84 değilde %82 çıkabilir (Kime göre %82?) ve biz bunu yakalayamayız. Şimdi bu gerçekleşen PR değeri ile tesisin gerçekleşen ışınım/sıcaklık değerlerine göre tekrar simüle edip ortaya çıkan PR değerlerini karşılaştırıyoruz.

Şebekeye enerji enjeksiyonunun saatlik ölçülen ve simüle edilen değerlerini karşılaştıran dağılım grafiği

Bu tesisimizde bazı enerji kesintileri / devre dışı kalmalar gerçekleşmiş ama tesisin genel davranışında bir problem yok. Yukarıda hesapladığımız PR değeri santralin gerçekleşen PR değerine çok yakın. Bu aşamada tesiste bir problem yok diyebiliriz.

PR tek başına yeterli bir metrik mi? Hayır değil. Solarian olarak izlediğimiz yönettiğimiz tesislerde kış aylarındaki gölge kayıplarının etkilerine, eviricilerin değişen verimliliklerine kadar hesaplamalarımızı detaylandırıyoruz ki daha net; hatadan arındırılmış sonuçlara ulaşabilelim. PR bizim için pek çok değişkenden sadece birisi.

Eğer tesisinizin sağlığı ve üretim performansı sizin için önemliyse ve tesisinizin yeterince üretmediğinden şüphe ediyorsanız bizimle iletişime geçin.

ePosta : bilgi@solarian.com.tr

Tüm makaleler